|
نفس عمیق
|
||
|
در باب سیاست،سینما، موسیقی، ادبیات و دانشگاه |

فیلم کوری ساخته "فرناندو میرلیس" که فیلم افتتاحیه جشنواره کن امسال بود را تازه دیدم و افسوس خوردم که چقدر دیر این فیلم بسیار جذاب را دیدم .فیلمی که از "کوری" حرف میزد و این بیماری را بسیار خوب تونسته بود به مفاهیم اجتماعی وسیاسی خاصی پیوند دهد .یعنی چه ؟عرض میکنم. با کوری بسیاری از مردم یک شهر یکسری از این کورها را برای اینکه ویروس کوری را پخش نکنند قرنطینه می کنند .در این محل قرنطینه عده ای کور هم هستند که شر اند وادعای پادشاهی بر آن محل را دارند و کار از اینجاست که به فاجعه ای ختممی شود که باید دید. به جایی اینکه انسانها در این موقعیت سخت باهم باشند و همدیگر را کمک کمند دارند به ارضای خوی حیوانی شان می پردازند.
از دیگر خوبی های فیلم این بوده که فرم و محتوا به خوبی با یکدیگر عجین شده اند .استفاده فراوان از "فید این ها" وفلو و"فلو فوکوس" شدن هاُُُِ ریختن نور سفید در صحنه استفاده بجا از دیزالو که به بافت فیلم می خورد و شخصیتهای کار را شبیه شبح می کند از کارهای جذاب و کارگردانی درست میرلس است .
از " در باره الی " گفتن کاری سخت وپیچیده است .در حالی که شما با فیلم وداستانی به ظاهر ساده روبرویید .چند زوج جوان وسابقا هم دانشگاهی تصمیم می گیرند چند روزی را به شمال بروند وهمراه این سه زوج زن ومردی هم هستند که می خواهند در این چند روز با هم آشنا شوند.زن ومردی که هردو در گذشته زندگی ناکامی داشته اند. قضایا به خوبی وخوشی ادامه پیدا می کند تا اینکه یکی از آنها در دریا غرق می شود . ازاینجاست که دلهره واضطراب فیلم را دربر می گیرد واتفاقا حرف اصلی فیلم هم از اینجا آغاز می شود .فیلم در مورد طبقه ای حرف می زند که آنها را به خوبی می شناسد ،اصغر فرهادی به درک کاملی از طبقه متوسط رسیده ، طبقه ای که همواره مثل اسمی که رویش گذاشته اند "متوسط اند" . درهمه چیز انگار متوسط اند متوسط در شادی ،متوسط درغم و متوسط در... .ساده گی اول داستان جایش را به پیچیدگی وابهام نیمه دوم فیلم می دهد
آنجایی که بعد از غرق شدن الی، تمام رفتاراین زوجها به هم می ریزد و ازاینجاست که یک حادثه هولناک آن ورذات آدمها را نشان می دهد .آدمهایی که دائم در حال قضاوت کردن هستند وتقصیر حادثه پیش آمده را به گردن هم می اندازند،و هرکدام به گونه ای به هم نیش وکنایه م یزنند .وچون در مهندسی دقیق فیلمنامه همه چیز درست وسرجایش است همه آدمهای این قصه به گونه ای در این حادثه نقش دارند .حتی خود الی وبعد نامزدش .پس همه آنها برای این که می دانند که مقصرند فرافکنی می کنند ودیگران را مورد خطاب قرار می دهند .حتی این مقصریابی بین زن وشوهرهاهم هست ، انجایی که بحثهای امیر با سپیده ( گلشیفته فراهانی ومانی حقیقی با بازی بسیار خوب هردوشان ) ودعواها ی شهره با پیمان با بازی مریلا زارعی وپیمان معادی به طور ماهرانه ای در دل حوادث فیلم تعبیه شده اند .
فیلم تا میانه هایش ذهن بیننده را به این سمت می برد که موضوع اصلی اش در مورد "قضاوت" است .اما ما پس از دیدن مقدمه که شامل فصل های ابتدایی کار است وشوک ونقطه عطف ماجرا که غرق شدن الی است اینجا با شوکی دیگر در روند فیلمنامه مواجهیم که آن بحث" پنهان کاری" است که نمود بارزش را در شخصیت سپیده می بینیم. اوالی را به این سفر دعوت کرده درحالی که که از بقیه مخفی نگه داشته که الی نامزد داشته است وپیش خودش فکر می کرده( گفتن این حرفها که لازم نیست) . این پنهان کردن واقعیت از طرف سپیده شبیه رفتارهای ما نیز هست که اول کاری را انجام می دهیم ومی گوییم که ( ببینم بعدا چه می شود !) این درست مانند زندگی ماست که چوب بی صداقتی ومهم نشمردن اموری که بسیار بسیار مهم اند وتعیین کنند ه در زندگی مان هستند را می خوریم .واین درست مثل خود فیلم اصغر فرهادی هم هست که برخلاف بسیاری از فیلمها، کاملا به جزئیات و ظواهر تاکید می کند واز دل همین جزییات به ظاهر کم ارزش کلیتی جذاب بیرون می کشد، که باید اعتراف کر د هوش از سر مخاطب می برد .
بعد از مطرح کردن مسئله" پنهان کاری" از جانب فیلمساز، ما در گردش دیگری با مفهمومی به نام مصلحت جمعی واخلاق جمعی وبرخوردش با اخلاق فردی روبرو ییم .از دروغگویی وراستگویی دراینجای فیلم ما با مفاهیم بزرگتری روبرو می شویم .صحنه ای که نامزد الی از سپیده می خواهد راستش را به او بگوید که آیا الی به او گفته نامزد دارد یا نه ؟ صحنه بسیار مهمی است .که اینجا با جوابی (دروغی) از جانب سپیده موجه می شویم که جان همه را نجات می دهد .جالبی این نسل واین طبقه هم دراینجاست که نجاتشان با دروغگویی در یک جا به هم می رسد. ودر یکی از بهترین پایان بندی های فیلمهای اصغر فرهادی او به گل نشستن این طبقه را به بهترین شکلی نشان می دهد،ماشین ام دبلیوی آنها در شن ساحل گیر کرده وتمامی آنها سعی دارند از گل بیرون بیایند وبه زندگی همراه با دروغگویی و پنهان کاری و.. ادامه دهند.
از ساختار دقیق در باره الی گفتن نیاز به بحث ودقت بسیاری دارد که طبعا با یکبار دیدن فیلم حاصل نمی شود.ساختار فیلم جدید اصغر فرهادی با محتوای آن به شکل عجیبی چفت شده است .ساختاری که برخلاف بسیاری از فیلمهای متفاوت نمای جشنواره امسال ( بروزن تماشاگرنما !) که می خواستند به زور فرم عجیب وغریبشان را بر فیلم اجرا کنند ،فرم فیلم کاملا اتخاد شده از محتوای فیلم است .دوربینی که بدون به رخ کشیدن های عجیب وغریب خودش به شکل جذابی دارد ما را به درون حادثه می برد وما را یکی از افراد سهیم در حادثه می کنند. از کارگردانی ای باید یاد کرد که بازی ها وفیلمبرداری را به سمتی برده که به جای ادا درآوردن وبازی کردن، "زندگی کردن" را اجرا کند. این در مورد فیلمبرداری درخشان حسین جعفریان آنجا خودش را نشان می دهد که احساس می کنیم دوربین چون هندی کم دارد صرفا وقایع را نشانمان می دهد .درمورد بازی ها که باید گفت بازی ها در این فیلم کاملا از مرز بازیگری گذشته وبه سمت وسوی زندگی رفته است و می دانیم این درخواستی بوده که فرهادی از بازیگرانش داشته و این خودش را در کار شهاب حسینی ومریلا زارعی ، گلشیفته فراهانی ورعنا آزادی ور ،احمد مهرانفرنشان می دهد و این در مورد بخصوص بازی های عالی مانی حقیقی وپیمان معادی به بهترین وجه خودش را نشان می دهد واصلا بازی های خوب همه تیم بازیگری اش را شامل می شود حتی در مورد بازی های بچه ها در فیلم که چقدر خوب وطبیعی در آمده است .وجود چنین شاهکار درجه یکی را در سینمایمان ما مدیون اصغر فرهادی وتیم درجه یکی هستیم که به سرپرستی او به بهترین شکل ممکن کارشان را انجام داده اند .
فیلم "درباره الی" رو امروز ( یکشنبه)تو سینما بهمن دیدم . واقعا لذت بردم .فیلمی که در تک تک صحنه هایش با ریتم و اجرای درست،فیلمنامه فوق العاده دقیق و پیچ در پیچ و فکر شده ، با بازیهای جذاب وگیرا از تک تک بازیگرانش و رساندن یک مفهموم بسیار عمیق و درست یعنی بررسی کردن عیبها و ضعفهای طبقه متوسط ایرانی و بحث در مورد مفهومی چون" قضاوت و بدقضاوتی "برای انسانهایی که برای رفع تکلیف از خودشان و برای اینکه به دردسر نیفتند، زن جوان پاکی را انگ خیانت به او می زنند و تازه قبل از آن کاملا تقصیر همه مشکلات را تقصیر هم می اندازند .همه به هم انگ می زنند .فیلم به طور جذاب برای جویندگان و عاشقان سینما درسی است برای فیلم سازی و فیلمنامه نویسی و... اگه می تونید ببینید برید ببینید و حالش را ببرید.
|
|